31 października, 2022
13 minutes

AKROMEGALIA I CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE: SPROSTANIE WYZWANIEM W CELU POPRAWY OPIEKI NAD PACJENTEM

AKROMEGALIA i CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE: sprostanie wyzwaniom w celu poprawy opieki nad pacjentem

Prof. dr hab. n. med. Roman Junik

Leczenie akromegalii

Chirurgia (opcja pierwszego rzutu)1,2

Monoterapia lub terapia skojarzona (SSA np. Somatuline® Autogel®, kabergolina, pegwisomant)1,2

Nowe formy podania leków (iniekcje domowe, formy doustne)2

SSA – analogi somatostatyny.
1. Giustina A, et al. Rev Endocr Metab Disord 2020;21:667–678;
2. Fleseriu M, et al. Pituitary 2020;24:1–13;

Pacjenci z akromegalią mogą doświadczać kilku chorób współistniejących, które zwiększają ryzyko zachorowalności/śmiertelności

Choroby sercowo-naczyniowe

Choroby metaboliczne

Choroby układu endokrynnego

Choroby onkologiczne

Bezdech senny

Choroby układu kostno-stawowego

Prowadzi to do wyzwań w zarządzaniu:

  • wizytami kontrolnymi,
  • działaniami związanymi z następstwami choroby,
  • lekami nie tylko w akromegalii, ale i pojawiających się chorobach współistniejących,
  • obciążeniem chorobą i obniżoną jakością życia.

Giustina A, et al. J Clin Endocrinol Metab 2020;105:dgz096.

Ocena rzeczywistej częstości występowania chorób współistniejących i jednoczesnego stosowania leczenia

CV, cardiovascular; IBM, International Business Machines.
Fleseriu M, et al. Pituitary 2022;25:296–307.

Spersonalizowowana terapia akromegalii

Objawy fizyczne

Objawy psychologiczne

Efekty leczenia
(obciążenie leczeniem)

SYSTEMY OBIEKTYWNEJ OCENY Przebiegu CHOROBY

Systemy punktacji są przydatne do oceny ogólnej przebiegu choroby, takie jak:

  • SAGIT®1,2
  • ACRODAT®1,3

ACRODAT, acromegaly disease activity tool; SAGIT, signs and symptoms, associated comorbidities, growth hormone levels, insulin-like growth factor-1 levels, and tumor profile.
1. Giustina A, et al. J Clin Endocrinol Metab 2020;105:dgz096; 2. Giustina A, et al. Pituitary 2016;19:39–49; 3. van der Lely AJ, et al. Pituitary 2017;20:692–701.

Oznaki i objawyChoroby współistniejącePoziom hormonu wzrostuPoziom IGF-1Guz
0 – 40 – 60 – 40 – 30 – 5
Ból głowy Poty Objawy ze strony stawów ObrzękiCukrzyca Nadciśnienie Obturacyjny bezdech senny Niedoczynność przysadki Choroby serca Aktywny nowotwór złośliwyPrzygodny i w teście OGTTSkorygowane do wiekuProfil guza
Maksymalny wynik = 22 punkty
Nieobecne Średnio nasilone CiężkieNieobecne Średnio nasilone Ciężkie Uzyskanie wyższego wyniku
oznacza wyższy stopień
zaawansowania choroby

Przeprowadzono badanie oceniające SAGIT® jako narzędzie pozwalające na identyfikację pacjentów z kontrolowaną i niekontrolowaną akromegalią

Dlaczego powstał SAGIT®?

SAGIT® stworzono jako globalne referencyjne narzędzie, by zaadresować potrzeby takie jak:

Ocena
przebiegu choroby

Dostarczenie
precyzyjnej kwalifikacji
choroby

Ocena odpowiedzi
na leczenie

Dlaczego warto używać SAGIT® w praktyce klinicznej?

  • Poprawa i standaryzacja stosowania aktualnych wytycznych oraz wspieranie obiektywnych wytycznych dotyczących leczenia.
  • Dostarczenie informacji pomocnej w podjęciu przez lekarza decyzji jak leczyć chorego i jak zarządzać jego chorobą.

Największą przewagą SAGIT® jest pokrycie prawie wszystkich aspektów choroby w jednym narzędziu

SAGIT® został zwalidowany do stosowania w praktyce klinicznej. Doskonale rozróżnia chorych z kontrolowaną akromegalią od tych z niekontrolowaną chorobą1,2,3

1. Giustina A, et al. Pituitary. 2016;19(1):39–49;
2. Giustina A, et al. Pituitary.2019;22(5):476–487;
3. Giustina A, et al. J Clin Endocrinol Metab. 2021, Vol. XX, No. XX

Case study 1

Mężczyzna A, 70 lat

1986:

Nadciśnienie tętnicze i obturacyjny bezdech senny

1988:

Rozpoznanie akromegalii, centralnego hipogonadyzmu i niedoczynności tarczycy

2010:

Migotanie przedsionków

2015:

Cukrzyca

Po operacji:

IGF-1 22,1 nmol/L (1x ULN*), GH 0,8 mcg/L
Objawy bólu stawów

SAGIT S1, A4, G0, l0, T3 = 8

Leczenie:

  • Somatuline® Autogel® 120 mg co 28 dni
  • Enalapryl/Hydrochlorotiazyd 20 mg /12,5 mg
  • Digoksyna 0,125 mg
  • Acenokumarol, zwykle 1-1,5 tabl.
  • Simwastatyna 40 mg wieczorem
  • Metformina 850 mg 2 x dziennie
  • Lewotyroksyna 75 mcg
  • Testosteron gel 50 mg dziennie

*25 nmol/L is ULN.
Case study provided by Prof Neggers. Patient permission provided.
GH, growth hormone; IGF-1, insulin-like growth factor 1; ULN, upper limit of normal; yrs, years.

Wyzwania:

  • Przerwy w przyjmowaniu leków (compliance)
  • Kontrola objawów
  • Choroby współistniejące

Case study 2

Kobieta R, 23 lata

Pocenie się, bóle głowy, chrapanie, bóle stawów, zwiększenie rozmiaru buta/pierścionków, nadciśnienie, dyslipidemia, PCOS

Panhypopituitarism (TSH, LH, FSH, ACTH)

IGF-1 158,7 nmol/L (4x ULN*), GH 160,1 mcg/L

SAGIT S3, A3, G4, I3, T5 = 18

*40 nmol/L is ULN.
Case study provided by Prof Neggers. Patient permission provided.
ACTH, adrenocorticotropic hormone; GH, growth hormone; FSH, follicle stimulating hormone; IGF-1, insulin-like growth factor 1;
LH, luteinizing hormone; PCOS, polycystic ovary syndrome; TSH, thyroid stimulating hormone; ULN, upper limit of normal; yrs, years.

Po operacji: IGF-1 79,1 nmol/L (2x ULN*),
GH 90,8 mcg/L

Follow-up SAGIT S3, A3, G4, I2, T5 = 17

Przed operacją

Po operacji

Po 6 iniekcjach Somatuline® Autogel® 120 mg
IGF-1 58,8 nmol/L (1,5x ULN*), GH 51,2 mcg/L

Leczenie:

  • Somatuline® Autogel® 120 mg co 28 dni
  • Lewotyroksyna 100 mcg
  • Hydrokortyzon 10-5-5 mg
  • Amiloryd/Hydrochlorotiazyd 5/25 mg

Nadciśnienie, dyslipidemia, PCOS

Panhypopituitarism (TSH, LH, FSH, ACTH)

SAGIT S1, A2, G0, I1, T5 = 9

Wyzwania:

  • Wielkość guza i kontrola biochemiczna
  • Kontrola objawów
  • Płodność/ciąża
  • Choroby współistniejące

Case study 3

CASE PACJENTKI z BYDGOSZCZY
z opcją korzystania z iniekcji domowej

KOBIETA HT, 39 lat

Akromegalię rozpoznano w 2014 r.,
GH 40 ng/ml, IGF-1 817 ng/ml,
RM: guz przysadki 24 x 18 x 15 mm
Hipofizektomia w 2015 r.
RM 7.5.2016: przysadka 14 x 11 x 6 mm, ognisko
<14 mm naciekające zatokę jamistą
GH 6,3 ng/ml, IGF-1 735 ng/ml

Włączono Somatuline® Autogel® 120 mg co 28 dni i:
GH 2,9-1,58-1,1 ng/ml, IGF-1 268-238 ng/ml <243

Iniekcje Somatuline® Autogel® 120 mg odbywały się w gabinecie zabiegowym poradni przyklinicznej

Od IX.2020 bez SSA, ciąża, urodziła VII.2021,
przestała karmić od połowy III.2022.
GH 6,8 ng/ml, IGF-1 735 ng/ml

17.05.2022 r. chorej wypisano receptę na Somatuline® Autogel®
Od tego czasu lek podawany jest przez męża w domu.
Pacjentka nie zgłasza żadnych przykrych wrażeń z tym związanych.

Decyzja o iniekcjach domowych została podjęta z powodu dziecka – celem zaoszczędzenia czasu związanego z wizytą w gabinecie zabiegowym i poświęcenia go dziecku.

Ułatwieniem dla iniekcji domowych jest zmiana wydłużenia możliwego czasu przechowywania poza lodówką z 24 do 72 godzin (przy okazji zmiana okresu ważności z 2 na 3 lata).

Analiza przeglądu badań dotyczących stosowania iniekcji domowych vs iniekcji w placówkach opieki zdrowotnej*:

CHARAKTERYSTYKA BADANIA

  • W SLR znalazło się 13 publikacji, 12 unikalnych badań, które pokrywały 18‑3921 pacjentów otrzymujących SSA7–18
  • Siedem badań było obserwacyjnych, 3 badania interwencyjne i 2 badania dotyczące modeli wpływu na budżet.
  • Pacjenci z akromegalią – 5 badań; pacjenci z NET – 6 badań; 1 badanie dotyczące wpływu na budżet – populacja mieszana.

WYNIKI ZGŁASZANE PRZEZ PACJENTÓW i ASPEKT EKONOMICZNY

  • Preferencje dla domowej iniekcji wahały się pomiędzy 4–100% (n=5 badań),9,11,12,14,15 przy czym pacjenci wskazywali większą autonomię i wygodę stosowania w porównaniu z iniekcją w placówkach opieki zdrowotnej. Z kolei o preferencji iniekcji w placówkach decydowały lęk przed iniekcją, poczucie bezpieczeństwa i możliwość rozmowy z pracownikami opieki zdrowotnej.
  • Zgłaszane przez pacjentów zadowolenie/dogodności z leczenia wahały się między 75–100% w przypadku iniekcji domowych (n=4 badania)10–13 i 38–46% w placówce opieki zdrowotnej (n=2 badania).10,11
  • Samoiniekcja lub iniekcja podana przez osobę bliską były powiązane z finansowymi oszczędnościami (n=5 badań), włączając w to podróż, koszty administracyjne, czas pracy pielęgniarki.12–14,17,18

* C.L. Boguszewski et al; Independent Injection Versus Healthcare-Setting Administration of Somatostatin Analogues: a Systematic Literature Review; ECE 2022 poster P411

Wnioski z analizy:

  • Wyniki tego przeglądu podkreślają, że przyjmowanie iniekcji SSA w domu wiąże się z kontrolą choroby, wysokim przestrzeganiem leczenia i akceptowalnym profilem bezpieczeństwa, co pozwala na optymalne wykorzystanie zasobów opieki zdrowotnej.
  • Preferencje pacjentów dotyczące sposobu iniekcji były różne, tym samym podkreślając potrzebę zapewnienia skrojonych na miarę opcji leczenia i wsparcia dla każdego pacjenta, w tym zapewnienie szkolenia w zakresie samodzielnego lub partnerskiego wstrzyknięcia dla osób, które chcą przyjmować iniekcje w domu.
  • Analiza dostarcza podstaw do zrozumienia rezultatów przyjmowania iniekcji w domu i wspiera dyskusję pomiędzy lekarzem a pacjentem, dotyczącą wyboru optymalnego leczenia.
  1. Ortendahl JD et al. Clinicoecon Outcomes Res 2017;9:495–503;
  2. Fleseriu M et al. Front Endocrinol 2021;12:627711;
  3. www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2019/022074s024lbl.pdf;
  4. www.medicines.org.uk/emc/medicine/25104#gref;
  5. www.ema.europa.eu/en/documents/referral/sandostatin-lar-article-30-referral-annex-iii_en.pdf;
  6. www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/ 2021/021008s041lbl.pdf;
  7. Akirov a et al. Endocrine 2021;71:453–458;
  8. Bevan JS et al. Clin Endocrinol (Oxf) 2008;68:343–9;
  9. Follin C et al. Endocr Connect 2016;5:167–73;
  10. Salvatori R et al. Pituitary 2010;13:115–22;
  11. Salvatori R et al. Pituitary 2014;17:13–21;
  12. Cortez L et al. Journal of Oncology Pharmacy Practice 2021;27:60–61;
  13. Gertner JA et al. ENETs. Virtual, 2020;
  14. Johanson V et al. Patient Prefer Adherence 2012;6:703–10;
  15. Ström T et al. Patient Prefer Adherence 2019;13:1799–1807;
  16. Opalinska M et al. ECE. Virtual, 2021;
  17. Harrow B et al. Value in Health 2020;23:S522–S523;
  18. Harrow BA et al. ENETS. Virtual, 2021.

Key takeaways

  • Krajobraz leczenia akromegalii jest złożony1,2.
  • Pacjenci z akromegalią mogą doświadczać kilku chorób współistniejących, które zwiększają ryzyko zachorowalności/śmiertelności i wymagają od pacjentów jednoczesnego przyjmowania kilku leków3,4.
  • Ważne jest, aby starannie zarządzać chorobami współistniejącymi i stosować towarzyszące leki, aby zmniejszyć obciążenie chorobą i poprawić doświadczenia pacjentów.
  • Dostępne są narzędzia takie jak SAGIT® do monitorowania postępu choroby i doświadczenia pacjenta3.
  • Warto rozważyć możliwość iniekcji w domu SSA, by poprawić pacjentowi jakość życia.

1. Giustina A, et al. Rev Endocr Metab Disord 2020;21:667–678; 2. Fleseriu M, et al. Pituitary 2020;24:1–13; 3. Giustina A, et al. J Clin Endocrinol Metab 2020;105:dgz096; 4. Fleseriu M, et al. Pituitary 2022;25:296–307.

Przygotowano na podstawie wystąpienia prof. dr. hab. n. med. Romana Junika podczas Hot Topics of ECE 2022 w dniu 17.09.2022.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych:

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Działania niepożądane można zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, adres www: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.

Somatuline AUTOGEL, 60 mg, 90 mg, 120 mg (Lanreotyd), roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce; SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY: Lanreotyd 60 mg, 90 mg, 120 mg (w postaci lanreotydu octanu). Każda ampułko-strzykawka zawiera przesycony roztwór lanreotydu octanu w postaci zasady, o stężeniu odpowiadającym 0,246 mg lanreotydu na 1 mg roztworu, co zapewnia rzeczywistą dawkę lanreotydu w jednej iniekcji wynoszącą odpowiednio 60 mg, 90 mg lub 120 mg. POSTAĆ FARMACEUTYCZNA: Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Biały do jasnożółtego, lepki, przesycony roztwór. WSKAZANIA DO STOSOWANIA: – w długotrwałym leczeniu chorych na akromegalię, gdy stężenie krążącego hormonu wzrostu (GH) i (lub) insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-1) pozostają nieprawidłowe po operacji i (lub) radioterapii oraz u pacjentów, u których nie jest możliwe przeprowadzenie operacji chirurgicznej i (lub) zastosowanie radioterapii. Celem postępowania terapeutycznego w akromegalii jest obniżenie …

stężeń GH i IGF-1, i o ile jest to możliwe, doprowadzenie ich do wartości prawidłowych; – w leczeniu objawów związanych z akromegalią; – w leczeniu guzów neuroendokrynnych żołądkowo-jelitowo-trzustkowych (GEP-NET) G1 i części guzów G2 (indeks Ki67 do maksymalnie 10%) środkowej części prajelita, trzustki lub nieznanego pochodzenia, po wykluczeniu ognisk pierwotnych w końcowej części prajelita, u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnymi guzami miejscowo zaawansowanymi lub z przerzutami; – w leczeniu objawów związanych z guzami neuroendokrynnymi. DAWKOWANIE I SPOSÓB PODAWANIA: Produkt leczniczy Somatuline Autogel dostępny jest w trzech dawkach: 60 mg, 90 mg i 120 mg lanreotydu. Akromegalia: Zalecana dawka początkowa wynosi od 60 do 120 mg podawana co 28 dni. Następnie należy dostosować dawkę leku w zależności od odpowiedzi pacjenta (mierzonej złagodzeniem objawów i (lub) obniżeniem stężeń GH i (lub) IGF-1). W przypadku nieuzyskania pożądanej odpowiedzi, dawkę leku można zwiększyć. Dawkę można zwiększyć, jeśli stężenie GH przekracza 2,5 ng/ml. W przypadku stężeń GH w zakresie od 2,5 ng/ml do 1 ng/ml, dawkę można utrzymać, jeśli zależny od wieku poziom IGF-1 jest prawidłowy. W przypadku uzyskania całkowitej kontroli ( obniżenie stężenia GH poniżej 1 ng/ml, normalizacja stężenia IGF-1 i (lub) ustąpienie objawów) dawkę leku można zmniejszyć. U pacjentów, u których analog somatostatyny zapewnia dobrą kontrolę objawów choroby, produkt leczniczy Somatuline Autogel można wstrzykiwać w dawce 120 mg co 42 lub56 dni. Na przykład, u pacjentów, u których uzyskano dobrą kontrolę za pomocą produktu leczniczego Somatuline Autogel w dawce 60 mg podawanej co 28 dni, można kontynuować leczenie produktem leczniczym Somatuline Autogel w dawce 120 mg podawanej co 56 dni, a u pacjentów, u których uzyskano dobrą kontrolę podając produkt leczniczy Somatuline Autogel w dawce 90 mg co 28 dni, można kontynuować leczenie produktem leczniczym Somatuline Autogel w dawce 120 mg co 42 dni. Długoterminowe monitorowanie objawów oraz stężeń GH i IGF-1 należy prowadzić zgodnie ze wskazaniami klinicznymi. Leczenie objawów związanych z guzami neuroendokrynnymi Zalecana dawka początkowa wynosi od 60 do 120 mg podawana co 28 dni. Następnie należy dostosować dawkę indywidualnie w zależności od stopnia ustąpienia objawów. Maksymalna zalecana dawka to 120 mg co 28 dni. U pacjentów, u których analog somatostatyny zapewnia dobrą kontrolę objawów choroby, produkt leczniczy Somatuline Autogel można wstrzykiwać w dawce 120 mg co 42 lub 56 dni. Na przykład, u pacjentów, u których uzyskano dobrą kontrolę za pomocą produktu leczniczego Somatuline Autogel w dawce 60 mg podawanej co 28 dni, można kontynuować leczenie produktem leczniczym Somatuline Autogel w dawce 120 mg podawanej co 56 dni, a u pacjentów, u których uzyskano dobrą kontrolę podając produkt leczniczy Somatuline Autogel w dawce 90 mg co 28 dni, można kontynuować leczenie produktem leczniczym Somatuline Autogel w dawce 120 mg co 42 dni. Należy ściśle monitorować objawy po zmianie leczenia obejmującej dłuższe odstępy między dawkami. Leczenie guzów neuroendokrynnych żołądkowo-jelitowo-trzustkowych (GEP-NET) G1 i części guzów G2 (indeks Ki67 do maksymalnie 10%) środkowej części prajelita, trzustki lub nieznanego pochodzenia, po wykluczeniu ognisk pierwotnych w końcowej części prajelita, u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnymi guzami miejscowo zaawansowanymi lub z przerzutami. Zalecana dawka to jedno wstrzyknięcie produktu leczniczego Somatuline Autogel 120 mg podawane co 28 dni. Leczenie produktem leczniczym Somatuline Autogel 120 mg należy prowadzić tak długo, jak jest to konieczne w celu kontroli guza. Zaburzenia czynności nerek i (lub) wątroby: U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby nie jest konieczne dostosowanie dawki ze względu na szeroki zakres dawek terapeutycznych lanreotydu. Pacjenci w podeszłym wieku: U pacjentów w podeszłym wieku nie jest konieczne dostosowanie dawki ze względu na szeroki zakres dawek terapeutycznych lanreotydu. Dzieci i młodzież: Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania produktu leczniczego Somatuline Autogel u dzieci i młodzieży. Sposób podawania: Produkt leczniczy Somatuline Autogel należy wstrzykiwać głęboko podskórnie w górny zewnętrzny kwadrant pośladka lub w górną zewnętrzną część uda. W przypadku pacjentów, którzy otrzymują stałą dawkę produktu Somatuline Autogel oraz po odpowiednim przeszkoleniu przez pracownika służby zdrowia, produkt może być podany samodzielnie przez pacjenta lub przez przeszkoloną osobę. W przypadku samodzielnego podania leku iniekcje należy podawać w górną, zewnętrzną powierzchnię uda. Decyzję dotyczącą tego, czy pacjent może wykonywać iniekcje samodzielnie, czy powinna je podawać przeszkolona osoba, powinien podjąć pracownik służby zdrowia. Niezależnie od miejsca wykonania iniekcji, nie należy przy tym tworzyć fałdu skóry, a igłę należy wprowadzać w sposób zdecydowany, na całą jej długość, prostopadle do powierzchni skóry. Iniekcje należy podawać naprzemiennie po lewej i prawej stronie ciała. PRZECIWWSKAZANIA: Nadwrażliwość na substancję czynną, somatostatynę, pochodne peptydy lub na którąkolwiek substancję pomocniczą SPECJALNE OSTRZEŻENIA I ŚRODKI OSTROŻNOŚCI DOTYCZĄCE STOSOWANIA: Kamica żółciowa i powikłania kamicy żółciowej Lanreotyd może hamować motorykę pęcherzyka żółciowego i przyczyniać się do powstawania kamieni żółciowych. Dlatego pacjenci mogą wymagać okresowego monitorowania. W przypadku długotrwałego leczenia zaleca się wykonywanie badania echograficznego pęcherzyka żółciowego przed leczeniem oraz co 6 miesięcy. Po wprowadzeniu leku do obrotu, u pacjentów leczonych lanreotydem zgłaszano przypadki komplikacji związanych z tworzeniem się kamieni żółciowych takie jak zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych i zapalenie trzustki, wymagające cholecystektomii. W przypadku podejrzenia powikłań związanych z kamicą żółciową należy przerwać stosowanie lanreotydu i wdrożyć odpowiednie leczenie. Hiperglikemia i hipoglikemia Badania farmakologiczne przeprowadzone na zwierzętach i u ludzi wykazały, że lanreotyd, podobnie jak somatostatyna i jej analogi, może hamować wydzielanie insuliny i glukagonu. W związku z tym u pacjentów leczonych lanreotydem może wystąpić hipoglikemia lub hiperglikemia. Rozpoczynając leczenie lanreotydem, należy kontrolować stężenie glukozy we krwi, a gdy dawka zostanie zmieniona należy odpowiednio zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe. Niedoczynność tarczycy W trakcie leczenia lanreotydem pacjentów z akromegalią obserwowano niewielkie zmniejszenie czynności gruczołu tarczowego, chociaż wystąpienie klinicznej niedoczynności tarczycy jest rzadkie. O ile jest to wskazanie kliniczne, należy przeprowadzić badania oceniające czynność tarczycy. Bradykardia Podczas leczenia lanreotydem u pacjentów bez wcześniejszych zaburzeń kardiologicznych może dojść do zwolnienia akcji serca, które jednak nie musi prowadzić do przekroczenia progu bradykardii. U pacjentów z chorobą serca przed włączeniem lanreotydu może wystąpić bradykardia zatokowa. U pacjentów z bradykardią należy zachować ostrożność przy rozpoczynaniu leczenia lanreotyde. Czynność trzustki U niektórych pacjentów leczonych lanreotydem z powodu guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego i trzustki obserwowano zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki (ang. pancreatic exocrine insufficiency – PEI ). Objawy PEI mogą obejmować stolce tłuszczowe, luźne stolce, wzdęcia brzucha i utratę masy ciała. U pacjentów z tymi objawami należy rozważyć badania przesiewowe i odpowiednie leczenie PEI zgodnie z wytycznymi klinicznymi. Monitorowanie guza przysadki mózgowej U pacjentów z akromegalią stosowanie lanreotydu nie zwalnia z konieczności monitorowania objętości guza przysadki mózgowej. DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE: Działania niepożądane, zgłaszane w badaniach klinicznych u pacjentów z akromegalią oraz guzami neuroendokrynnymi (GEP-NET), leczonych lanreotydem, wymieniono w tabeli z podziałem na odpowiednie układy i narządy, zgodnie z następującą klasyfikacją: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1 /10); niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100); częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Najczęściej występujące działania niepożądane podczas leczenia lanreotydem to zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (najczęściej zgłaszano biegunkę i ból brzucha, przemijający zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego), kamicę żółciową (często bezobjawową) oraz reakcje w miejscu podania (ból, guzek lub stwardnienie). Profil działań niepożądanych jest podobny przy stosowaniu tego leku we wszystkich wskazaniach. Zaburzenia układu immunologicznego: częstość nieznana: reakcje alergiczne (w tym obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja, nadwrażliwość); Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: często: hipoglikemia, zmniejszenie apetytu**, hiperglikemia, cukrzyca; Zaburzenia psychiczne: niezbyt często: bezsenność*; Zaburzenia układu nerwowego: często: ból głowy, zawroty głowy, ospałość**; Zaburzenia serca: często: bradykardia zatokowa*; Zaburzenia naczyniowe: niezbyt często: uderzenia gorąca*; Zaburzenia żołądka i jelit: Bardzo często: biegunka, wolne stolce*, ból brzucha; często: nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia, uczucie pełności, uczucie dyskomfortu w brzuchu*, dyspepsja, biegunka tłuszczowa**; niezbyt często: nieprawidłowe zabarwienie stolca*; częstość nieznana: zewnątrzwydzielnicza niewydolność trzustki, zapalenie trzustki; Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: bardzo często: kamica żółciowa; poszerzenie przewodów żółciowych*; częstość nieznana: zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych; Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: często: łysienie, hipotrychoza*; Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: często: ból mięśniowo-szkieletowy**, ból mięśniowy**; Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: często: astenia, zmęczenie, reakcje w miejscu podania (ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek, świąd), częstość nieznana: ropień w miejscu wstrzyknięcia; Badania diagnostyczne: często: wzrost aktywności ALAT*, nieprawidłowa aktywność AspAT*, nieprawidłowe stężenie ALAT*, wzrost stężenia bilirubiny we krwi*, wzrost stężenia glukozy we krwi*, wzrost stężenia hemoglobiny glikozylowanej*, zmniejszenie masy ciała, zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych**; niezbyt często: wzrost aktywności AspAT*, wzrost aktywności fosfatazy zasadowej we krwi*, nieprawidłowe stężenie bilirubiny we krwi*, spadek stężenia sodu we krwi* – * na podstawie badań przeprowadzonych z udziałem pacjentów z akromegalią; ** na podstawie badań przeprowadzonych z udziałem pacjentów z guzami GEP-NET; Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych: Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych, Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, Tel.: +48 22 49 21 301, Faks: +48 22 49 21 309, Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl PODMIOT ODPOWIEDZIALNY: Ipsen Pharma, 70 rue Balard, 75015 Paris, Francja. INFORMACJI O LEKU UDZIELA: IPSEN Poland Sp. z o.o., ul. Chmielna 73, 00-801 Warszawa, tel.: (22) 653 68 00, fax: (22) 653 68 22. Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu: 10944 (Somatuline AUTOGEL, 60 mg), 10945 (Somatuline AUTOGEL, 90 mg), 10946 (Somatuline AUTOGEL, 120 mg); KATEGORIA DOSTĘPNOŚCI: Produkt leczniczy wydawany z przepisu lekarza – Rp.; Lek umieszczony w wykazie leków refundowanych* w chorobach przewlekłych we wskazaniach: a) Akromegalia; Leczenie objawów hipersekrecji występujących w przebiegu nowotworów neuroendokrynnych: Somatuline Autogel 120 mg: cena detaliczna 5956,55 PLN; odpłatność dla pacjenta – 4,27 PLN; Somatuline Autogel 90 mg: cena detaliczna 4512,36 PLN; odpłatność dla pacjenta – 48,15 PLN; b) Leczenie guzów neuroendokrynnych żołądkowo-jelitowo-trzustkowych GEP-NET G1 i części G2 (index Ki67 do maksymalnie 10%) środkowej części prajelita, trzustki, po wykluczeniu ognisk pierwotnych w końcowej części prajelita, u dorosłych pacjentów z nieoperacyjnymi guzami miejscowo zaawansowanymi lub z przerzutami: Somatuline Autogel 120 mg: cena detaliczna 5956,55 PLN; odpłatność dla pacjenta – 0,00 PLN; Somatuline Autogel 90 mg: cena detaliczna 4512,36 PLN; odpłatność dla pacjenta – 44,95 PLN. Przed zastosowaniem należy zapoznać się z zatwierdzoną Charakterystyką Produktu Leczniczego. Data ostatniej aktualizacji Charakterystyki Produktu Leczniczego: 01.04.2025 r.*Obwieszczenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.